Plovdiv

Plovdiv, drevni i večni bugarski grad

Plovdiv grad

Plovdiv je poznat kao „Grad na brdima“, jer je izgrađen na šest brda, a prvobitno na sedam. Smešten na raskrsnici između zapada i istoka u plodnoj ravnici Trakije, bio je dom mnogih različitih nacionalnosti od davnina.

Plovdiv se nalazi u regionu južne centralne Bugarske, na obalama reke Marice, između Balkanskih i Rodopskih planina.

Zahvaljujući saradnji sa Bugarskom turističkom organizacijom, imala sam priliku da posetim ovaj divan grad u okviru pres ture u avgustu ove godine.

S obzirom da je to bila moja prva poseta Bugarskoj, moram priznati da je Bugarska premašila moja očekivanja. Jedan od najlepših gradova koje smo posetili svakako je Plovdiv, koji je poslednjih godina postao popularna turistička destinacija.

Inače, da li znate da je Plovdiv najstariji evropski grad  koji je u kontinuitetu stalno naseljen od 6. milenijuma pre ere?

Old town of Plovdiv

Stari grad Plovdiv

 

Par reči o istoriji Plovdiva 

Prema arheološkim ostacima, ljudi su ovde živeli od 6.000 pre nove ere. Zbog svog specifičnog položaja na raskrsnici između današnje Evrope i Azije, regija Trakije je tokom istorije osvajana više puta.

Prvi stanovnici su bili Tračani, da bi ih 342. ere nove ere osvojili Makedonci pod vladavinom Filipa II Makedonskog, oca Aleksandra Velikog. U njegovu čast, grad je dobio ime „Filipopolis“ (Filipov grad“).

Zatim je u 1. veku nove ere Plovdiv postao deo Rimskog carstva i zvao se Trimontium, što znači “Tri brda” jer se nalazio na tri brda. U doba Rimljana, grad se ekonomski razvijao i u njemu su sagrađene mnoge javne zgrade, vodovod i kanalizacija. U 4. veku grad je bio deo Istočnog rimskog carstva, da bi sredinom 6. veka ovo područje naselila slovenska plemena.

Godine 836. pod vlašću bugarskog vladara kana Malamira, Plovdiv je postao deo Prvog bugarskog carstva. Potom je grad osvojila krstaška vojska Fridriha Barbarose 1189. godine, a zatim 1205. godine i Kalojan, bugarski car.

Osmanlije su zauzele grad 1371. godine i promenile su mu ime u Filibe. Nakon bitke kod Filipopolisa 1878. godine, grad je oslobođen od turske vlasti. Međutim, posle Berlinskog kongresa, Plovdiv je postao glavni grad Istočne Rumelije, autonomne oblasti u Osmanlijskom carstvu, i bio je odvojen od Kneževine Bugarske. Lokalno stanovništvo je izvelo puč 6. septembra 1885. godine, i to je bio početak borbe za nezavisnost i čin ujedinjenja Kneževine Bugarske i Istočne Rumelije. Ovaj dan se slavi kao Dan ujedinjenja i istovremeno Dan grada Plovdiva.

 

Moderni grad Plovdiv

Nakon ujedinjenja, Plovdiv je postao drugi najznačajniji grad u Bugarskoj nakon Sofije. Bilo je to vreme nacionalnog preporoda u zemlji i formiranja vlastitog identiteta. Takođe, mnogi bogati trgovci izgradili su lepe i ukrašene kuće sa rezbarenim drevnim nameštajem i tavanicama. Fasade su takođe bile ukrašene i okrečene različitim bojama, što je plovdivskim kućama specifičan izgled. Ovaj stil arhitekture možemo videti i danas.

U međuvremenu, Plovdiv je postao jedan od najvažnijih privrednih, obrazovnih i saobraćajnih centara u Bugarskoj. Takođe, Plovdiv je kulturna prestonica Bugarske i bio je Evropska prestonica kulture 2019. godine.

Plovdiv je multikulturalni grad i u njemu živi oko 380.000 stanovnika koji pripadaju različitim etničkim grupama. To znači da u njemu zajedno žive Bugari, Jermeni, Turci, Jevreji i Romi.

 

Šta videti u Plovdivu

Najinteresantniji deo grada je Stari grad, koji je smešten na tri brda: Džambaz, Nebet i Taksim.

Šetnja kamenim i uskim uličicama vraća nas u prošlost i period nacionalnog preporoda. Na svakom uglu možete videti kuće i zgrade obojene različitim bojama, uglavnom iz 19. veka.

Ispred utvrđenih zidina grada nalazi se Crkva svete Nedelje. To je jedna od najstarijih crkava u gradu, izgrađena 1578., i obnovljena 1831. godine.

Saint Nedelya Orthodox Church

Crkva svete Nedelje

 

U blizini crkve nalazi se Regionalni istorijski muzej Plovdiva, smešten u prelepoj zgradi narandžaste boje.

Regional history Museum Plovdiv

Regionalni istorijski muzej Plovdiva

 

Hisar Kapija

Pored istorijskog muzeja možete videti utvrđene zidine grada i Hisar Kapiju, izgrađenu u 11. veku na ostacima kapije iz rimskog doba.

Plovdiv Regional history Museum and Hisar Kapiya

Hisar Kapija i Regionalni istorijski muzej Plovdiva

 

Nekada je to bio jedan od tri ulaza u stari grad. Sadašnji izgled dobila je u 13. i 14. veku, s tim što je delimično restaurirana tokom 20. veka jer je bila u lošem stanju. U današnje vreme predstavlja obeležje grada i poznatu turističku atrakciju.

Hisar Kapiya, Old town Plovdiv

Hisar Kapija, ulaz u stari grad Plovdiva

 

Kujumdžijska kuća – Kuyumdzhioglu House 

Regionalni etnografski muzej Plovdiv je drugi po veličini muzej te vrste u Bugarskoj i nalazi se u Kujumdžijskoj kući.

Plovdiv, Kuyumdzhiouglu House

Kujumdžijska kuća

 

Za mene je ovo najlepša zgrada u starom gradu. Nekada je to bila kuća Argira Kuijumdžije, bogatog trgovca iz Plovdiva, izgrađena 1847. godine u baroknom stilu.

Krajem 19. veka kuća je postala ženski internat i fabrika šešira, a 1930. godine ju je kupio Antonio Kolaro, trgovac duvanom. Na inicijativu opštine Plovdiv od 1938. godine, postala je Regionalni etnografski muzej u Plovdivu. Od 1943. godine kuća je otvorena za posetioce, a danas je nacionalni spomenik kulture. Ulaz je 6 bugarskih leva, što iznosi oko 3 evra.

 Plovdiv, Kuyumdzhiouglu House

Centralni deo Kujumdžijske kuće

 

Kompleks ima dvanaest soba i sve imaju drvene i izrezbarene plafone. U muzeju se nalazi više od 60.000 predmeta koji predstavljaju tradiciju stanovništva Plovdiva i njegovog kulturnog i privrednog okruženja.

Plovdiv Kuyumdzhiouglu House

Jedna od najzanimljivijih soba u Kujumdžijskoj kući

 

Ovde možete videti kolekcije predmeta iz različitih kategorija, kao što su poljoprivreda, staro oružje, proizvode od bakra i predmete iz kovačke radionice.

Kuyumdzhioglu House

Kujumdžijska kuća

 

Tu je i zlatarska radionica sa bogatom kolekcijo nakita i ukrasa.

Kuyumdzhioglu House

Zlatna kolekcija u Kujumdžijskoj kući

 

Takođe, možete videti tradicionalne narodne nošnje, nameštaj, grnčariju, muzičke instrumente, tkanine, ćilime i obredne rekvizite, kao i mnoge fotografije.

Kuyumdzhioglu House, Plovdiv

Odeća i tradicionalne narodne nošnje kao deo muzejske postavke

 

Crkve u starom Plovdiv gradu 

Crkva Svetog Konstantina i Jelene jedna je od najstarijih hrišćanskih crkava u Plovdivu.

 The church St. Konstantin and Elena

Ulaz u crkvu Svetog Konstantina i Jelene

 

Sagrađena je na mestu drevnog paganskog hrama iz 337. godine. Crkva je nekoliko puta rušena i obnavljana. Posvećena je caru Konstantinu Velikom i njegovoj majci Jeleni. Sadašnja crkva datira iz 1832. godine, a pored nje nalazi se 13 metara visok toranj iz šezdesetih godina 19. veka.

 The church St. Konstantin and Elena

Spoljni izgled crkve Konstantina i Jelene sa tornjem

 

Još jedna zanimljiva pravoslavna crkva je crkva Uspenja Presvete Bogorodice. Podignuta je na mestu nekadašnje crkve iz 9. veka. Crkva je obnovljena 1186. godine i postala je deo manastira, ali su je Turci uništili 1371. godine. Današnja crkva je iz 1844. godine i bila je saborna crkva u gradu.

The Assumption of the Holy Virgin Church, Plovdiv

Crkva Uspenja Presvete Bogorodice

 

Raznobojne kuće Plovdiv grada

Šetajući ovim delom grada videli smo mnoge lepe kuće okrečene raznim bojama.
Neke od njih su pretvorene u galerije, muzeje, restorane i hotele.

Colourful houses in the Old Town of Plovdiv

Prelepe kuće u starom delu Plovdiva

 

Na primer, kuća Klianti Houseje jedna od najstarijih kuća sa drvenim okvirima. Ova asimetrična dvospratna kuća potiče iz sredine 18. veka, Poslednjra restauracija završena je 2017. godine kada je kuća dobila nagradu „Zgrada godine“.  Sačuvano je skoro 2/3 njenog originalnog izgleda.

 

Antičke ruševine iz doba Rimljana

U blizini živopisnih kuća starog grada, nalaze se antičke ruševine iz rimskog perioda, kao što su pozorište, stadion i forum.

 

Rimsko pozorište Filipopolis

Rimsko pozorište Filipopolis nalazi se između brda Džambaz i Taksim. Izgrađeno je u 1. veku za vreme vladavine rimskog cara Domicijana. Ovo je jedno od najbolje očuvanih antičkih pozorišta na svetu. Pozorište je imalo gledalište sa 28 koncentričnih redova mermernih sedišta, a neki od njih su bili obeleženi za važne ličnosti. Veruje se da je moglo da primi između 5.000 i 7.000 gledalaca

Ancient theatre of Philipoppol

Antičko pozorište Filipopolis

 

Pozornica ima oblik potkovice i okružena je zidovima ukrašenim raznim statuama.

Ancient theatre of Philipoppol

Antičko pozorište Filipopolis sa statuama

 

Korišćen je do 5. veka, kada ga je verovatno razorio zemljotres. Zanimljivo je da je otkriveno sedamdesetih godina dvadesetog veka tokom iskopavanja koje je nastalo nakon klizišta. Obnova pozorišta smatra se jednom od najboljih restauracijskih radova u Bugarskoj.
U današnje vreme, u pozorištu se organizuju razne predstave, koncerti, javni događaji.

 

Filipopolis stadion 

Stadion Filipopolis je izgrađen u 2. veku nove ere, za vreme vladavine cara Hadrijana.
Nalazi se u centru današnjeg modernog Plovdiva, na Džumaja trgu.

Plovdiv, Ancient stadium

Plovdiv, mermemni redovi sedišta antičkog staiona

 

Stadijum je bio dugačak približno 240 metara, širok 50 metara i mogao je primiti oko 30.000 gledalaca. Prema natpisima, na stadionu su se održavale igre slične grčkim Pitijskim igrama (slično Olimpijskim igrama). Danas možemo videti samo njegov severni deo. Zapravo, šetate se po ruševinama antičkog stadiona jer njegov najveći deo i dalje leži ispod raznobojnih zgrada na glavnom trgu. Od njega kreće glavna pešačka ulica sa brojnim prodavnicama duga oko 2 km, što je čini savršenom za šetnju i kupovinu.

Pedestrian steet, Plovdiv

The main pedestrian street

 

U neposrednoj blizini stadiona nalazi se i Džhumaja džamija.

Dzhumaya Mosque

Dzhumaya – Džumaja džamija

 

Izgrađena je 1363–1364 na mestu Saborne crkve Svete Petke Tarnovske nakon što su Osmanlije osvojile grad Plovdiv. U 15. veku, za vreme sultana Murata I, stara zgrada je uništena i zamenjena  je velikom džamijom. Inače, ova džamija je jedna od najstarijih i najvećih osmanlijskih građevina na Balkanu.

Kapana kvart

Najinteresantniji deo modernog dela Plovdiva je Kapana.

Kapana district

Kapana kvart

 

Smeštena je na malom području između glavne ulice i starog grada i predstavlja živopisnu umetnička četvrt.

Kapana district

Umetnički kvart Kapana

 

Kapana znači „zamka“ jer njena mreža malih ulica stvara utisak da ste izgubljeni ili zarobljeni.

Kapana district

Raznobojne kuće u Kapana kvartu

 

Kvart je fantastičan, sa šarenim kućicama, malim terasama, zanatskim radnjicama, ukrasnim prazničnim dekoracijama, muralima, kafićima, pivnicama, restoranima i noćnim klubovima. Ovde se organizuju razni događaji.

Kapana district

Kapana kvart ukrašen svetlosnim dekoracijama

 

Pošto je dan bio veoma topao, a i mi smo već bili umorni od šetnje, napravili smo pauzu i ručali u restoranu Pavaž. Sve što smo probali je bilo veoma ukusno: salate, svinjska rebarca, riba,… A posebno me je oduševilo kada sam na meniju pronašla svoju omiljenu limunadu sa mastikom (više o mastici možete pročitati ovde).
Pošto je Pavaž najbolji restoran u Kapani, uvek je prepun gostiju, i zato je bolje rezervišite sto na vreme.

Pavaj restaurant, Kapana

Odlična hrana u Pavaž restoranu, Kapana kvart, Plovdiv

 

 

 Kako stići do Plovdiva

Do Plovdiva možete stići autoputem od Beograda do Sofije, glavnog grada Bugarske, udaljene otprilike oko 400 km. Zatim takođe autoputem idete od Sofije do Plovdiva oko 145 km (okvirno sat i po vožnje). Dalje, prema jugoistoku, od Burgasa, grada na Crnom moru, koji je bio naše sledeće odredište, udaljen je oko 254 km. Plovdiv ima autobusku i železničku stanicu, kao i aerodrom.

Najbolje vreme za posetu je period od maja do oktobra. Najtopliji meseci su jul i avgust kada je grad prepun turista, a cene smeštaja su malo veće nego ostalim mesecima.

Zaista sam uživala u šetnji gradom gde su prošlost i sadašnjost savršeno isprepletane u svakodnevnom životu.

Nadam se da vam se svidela moja priča i da će Plovdiv biti jedna od vaših sledećih destinacija.
Izgubite se u ovom divnom i večnom gradu i ne zaboravite da uživate u ukusnoj bugarskoj hrani i fantastičnim vinima.

Ancient stadium and modern center of Plovdiv

Ostaci antičkog stadiona i moderni centar Plovdiva

 

0 odgovora

Ostavite komentar

Želite da se pridružite diskusiji?
Dajte svoj doprinos našoj maloj zajednici!

Оставите одговор

Ваша адреса е-поште неће бити објављена. Неопходна поља су означена *

12 − 3 =